Znaczenie Ewangelii świętego Mateusza

Każda z czterech Ewangelii, uznawanych przez Kościół, była tworzona dla innego rodzaju odbiorcy. Wszystkie miały głosić „dobrą nowinę”, uczyć, kim był Jezus, przedstawiać jego życie aż do męczeńskiej śmierci, a także referować nauczanie Mesjasza. Ewangelia św. Mateusza była tworzona dla Żydów, ale i dla chrześcijan, którzy nie znali tradycji żydowskiej. Stąd w tekście wyjaśniane są zwyczaje i tradycje żydowskie. Jeśli Ewangelia skierowana byłaby tylko do żydów, takie wyjaśnienia nie byłyby potrzebne. Świadczy o tym na przykład częste cytowanie Starego Testamentu oraz systematyczne nawiązywanie do tradycji i kultury żydowskiej. Ewangelia św. Mateusza zaczyna się od szczegółowego opisu dzieciństwa Jezusa, a kończy opisem męki, śmierci na Krzyżu i zmartwychwstania Jezusa. Zasadniczy zrąb dzieli się na pięć części. Ewangelista Mateusz nie przytacza zbyt dużo słów, mów i kazań samego Jezusa. Koncentruje się raczej na opisie cudów i działalności Jezusa w Galilei, a potem Jerozolimie. Dawna tradycja chrześcijańska podawała, że Ewangelia św. Mateusza została napisana przez apostoła Lewi Mateusza, syna Alfeusza. Mateusz miał być poborcą podatkowym, który się nawrócił i został uczniem Jezusa. Współcześni badacze jednak ową tezę podważyli. Nie podają jednoznacznie imienia autora, mówią natomiast, że musiał być on Żydem. W tekście często mówi o posłuszeństwie wobec Boga, zna zwyczaje i tradycję żydowską, używa wielu semityzmów. Spierano się też nad czasem powstania. Uważano, że Ewangelia św. Mateusza była pierwszą napisaną Ewangelią, z której czerpali swoją wiedzę inni Ewangeliści. Ostatecznie teza ta została odrzucona. Badacze Nowego Testamentu jednoznacznie stwierdzili, że pierwszą była Ewangelia św. Marka. Na początku uważano, że Ewangelia powstała w Jerozolimie. Potem stwierdzono, że miejscem powstania mogła być Antiochia lub Syria. To zapewne nie byłoby takie ważne, gdyby nie wiązało się z datą powstania „dobrej nowiny”. Tu również się spierano. Wczesna tradycja chrześcijańska datowało powstanie na kilka lat po śmierci Jezusa Chrystusa. Pewne jednak wyjątki z tekstu, które przywołuje autor, wyraźnie świadczą, że tekst musiał być napisany kilkadziesiąt lat później. Obecnie przyjmuje się, że Ewangelia św. Mateusza musiała być napisana po roku 70 n.e. Oryginalnym językiem Ewangelii był hebrajski lub aramejskim. Dopiero z czasem tekst został przetłumaczony na język grecki. O języku aramejskim jako oryginalnym są przekonani przede wszystkim badacze brytyjscy. Do tego poglądu przekonują się i polscy uczeni, na przykład profesor Sinki. Kontrowersje co do pierwotnego języka są tak duże, bo Ewangelia św. Mateusza jest dostępna w tych wszystkich trzech językach i nie można jednoznacznie określić, który był pierwszym. Święty Mateusz często wspomina w Ewangelii o Izraelu jako narodzie wybranym. Jednocześnie podkreśla, że Izrael sprzeniewierzył się przymierzu z Bogiem przyczyniając się do męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Ewangelia św. Mateusza składa się z pięciu części poprzedzonych prologiem i zakończonym epilogiem. W prologu Jezus jest przedstawiony jako „syn Abrahama”. Jego genealogia jest szczegółowo wypunktowana. Potem Mateusza relacjonuje przybycie Trzech Mędrców ze Wschodu, ucieczkę Jezusa z Rodziną do Egiptu przed rzezią niewiniątek nakazaną przez Heroda. W pierwszej części obserwujemy przygotowanie Jezusa do publicznej działalności i chrzest z rąk Jana Chrzciciela. Ewangelia św. Mateusza zawiera m.in. opis kuszenia Jezusa przez szatana. Święty Mateusz dokładnie opisuje też wybór Apostołów, a także cuda dokonane przez Jezusa jak: wstrzymanie burzy, uzdrowienie kobiety cierpiącej na krwotok lub uwolnienie z opętania córki Jaira. W tej Ewangelii pojawia się też przepiękna opowieść o siewcy lub inna o wdowim groszu. Najważniejszą częścią jest relacja z męki i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Ten fragment rozpoczyna się od zdrady Judasza. Pojawia się tu również odstąpienie Piotra, który trzykrotnie zaparł się Jezusa. Ewangelia napisana przez Mateusza należy do kategorii synoptycznych.

Dodaj komentarz