Odmienność Ewangelii świętego Jana

Jest to czwarta i najbardziej odmienna część Nowego Testamentu. Ewangelia św. Jana przypisywana jej najmłodszemu apostołowi, „ukochanemu uczniowi” Jezusa. Jest to Ewangelia, która niejako uzupełnia wiadomości zawarte w trzech poprzednich tekstach: Mateusza, Marka, Łukasza i niejako prezentuje inną wersję tej samej prawdy o Chrystusie. Bibliści uważają, że Ewangelia św. Jana powstała pod koniec pierwszego wieku, więc jest najstarsza. Najczęściej mówi się, że powstała w Efezie, chociaż wspominana jest też Aleksandria i Antiochia. Jak w przypadku wszystkich Ewangelii jest problem z ustaleniem jej autorstwa. Autor konsekwentnie unika podania swojego imienia. Wyraźnie też marginalizuje swoją rolę. Jednak większość biblistów twierdzi, że musiał to być apostoł Jan. Pojawiają się też głosy, że Ewangelia św. Jana mogła być redagowana przez wiele lat. Prawdopodobnie pierwotny tekst mógł dyktować Jan Apostoł, ale przez lata był on opracowywany i na nowo zmieniany. W każdym razie dokładne zna on topografię terenu i przebieg zdarzeń. Musiał więc wywodzić się ze środowiska bliskiego Jezusowi, być naocznym świadkiem zdarzeń, a także pochodzić z miejsc, które tak skrupulatnie opisywał. Ewangelia św. Jana składa się z prologu, trzech zrębów głównych i epilogu. Język Ewangelii jest dość ubogi. Bibliści bardzo skrupulatnie policzyli ilość i rodzaj słow. Charakterystyczne jest i to, że Ewangelia św. Jana operuje wieloznacznością, alegorią. To powoduje, że czytelnik poszukuje, zastanawia się, może odkrywać różne podteksty. Często też występują alegorie, co świadczy, że autor mógł być powiązany z określonym środowiskiem teologicznym. Często przywoływana jest liczba siedem, która tu nabiera szczególnego kolorytu. Poszczególne wydarzenia relacjonowane w tekście mają zazwyczaj dwa znaczenia: podstawowe i symboliczne. Tak je na przykład przy opisie przywrócenie przez Jezusa wzroku niewidomemu. Podobnie jest w opisie Męki Pańskiej. Często pojawia się symbolika jasności i ciemności. O ile trzy wcześniejsze Ewangelie pokazują Jezusa Chrystusa przede wszystkim jako człowieka, to Jan zwraca uwagę przede wszystkim na jego boską naturę i do nie się odwołuje. Odwołuje się do roli Boga, który poświecił swojego Syna dla dobra ludzi. W ten sposób podkreśla bezgraniczną miłość do człowieka. Śmierć Chrystusa na Krzyżu jest spełnieniem woli Boga. Ewangelia św. Jana została napisana, by ludzie uwierzyli, że Jezus jest Synem Bożym, Mesjaszem, a ludzie powinni żyć kierując się jego miłością. Sam autor podkreśla też jej rolę w przywróceniu i utrwaleniu wiary człowieka. Omawiana Ewangelia od początku była jedną z najbardziej rozpowszechnianych i kopiowanych. Stała się też podstawą wielu dzieł malarskich i literackich.

Dodaj komentarz